η Ελλάδα μοιάζει με τη γάτα του Σρέντιγκερ

η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας εξαρτάται από εκείνον που κάνει την παρατήρηση

Ο Αυστριακός φυσικός Έρβιν Σρέντιγκερ πρότεινε το 1935 ένα νοητικό πείραμα προκειμένου να τονίσει την ανεπάρκεια της ερμηνείας της Κοπεγχάγης σχετικά με τη κβαντομηχανική και τα υπο-ατομικά σωματίδια. Στο πείραμα αυτό, η περιβόητη γάτα του Σρέντιγκερ τοποθετείται σε ένα κουτί με μια συσκευή που ενεργοποιείται από τη συμπεριφορά ενός και μόνο σωματιδίου. Αν η συσκευή ενεργοποιηθεί από το σωματίδιο η γάτα πεθαίνει, αν όχι η γάτα ζει, η κβαντική θεωρία υποστηρίζει ωστόσο ότι η συμπεριφορά του σωματιδίου είναι απροσδιόριστη έως ότου αυτή παρατηρηθεί από κάποιον, οπότε και καταρρέει το «κύμα πιθανότητας». Η γάτα θα πρέπει επομένως να θεωρείται πως είναι ζωντανή και νεκρή ταυτόχρονα, μέχρι κάποιος να ανοίξει το κουτί και να παρατηρήσει τη γάτα. Μήπως το πείραμα αυτό ταιριάζει και στη σημερινή κατάσταση της Ελλάδας;

Όταν το ΠΑΣΟΚ ήρθε στην εξουσία στα τέλη του 2009, παρατηρήθηκε η δεινή κατάσταση των οικονομικών του κράτους και προκλήθηκε μια κρίση χρέους που παραμένει άλυτη εδώ και περισσότερο από δυο χρόνια μετά. Τούτου λεχθέντος, διάφορες αναφορές δείχνουν ότι κάποιοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι γνώριζαν ή όφειλαν να γνωρίζουν την κατάσταση των ελληνικών οικονομικών πριν από τις εκλογές του 2009. Ίσως, όπως και στο νοητικό πείραμα του Σρέντιγκερ, αυτό που έχει σημασία είναι το ποιος παρατηρεί τη γάτα.

Σε κάθε περίπτωση, το «κύμα πιθανότητας» έχει καταρρεύσει και η Ελλάδα βρίσκεται στο χείλος της κατάρρευσης. Η ελληνική οικονομία εισέρχεται στο πέμπτο έτος ύφεσης και πλέον έχει περιοριστεί στο μέγεθος που είχε πριν από πέντε ή έξι χρόνια, ενώ το δημόσιο χρέος της Ελλάδας είναι σημαντικά υψηλότερο. Η ανεργία έφτασε σχεδόν στο 21% και κοντά στο 50% για τους νέους. Παρά την κατάρρευση της εγχώριας ζήτησης, η Ελλάδα εξακολουθεί να παρουσιάζει ένα έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών της τάξης του 8,6% του ΑΕΠ το 2011.

Η αγορά προεξοφλεί έχει εδώ και καιρό μια ελληνική χρεοκοπία. Η πιθανότητα για κάτι τέτοιο θεωρείται πλέον ως βέβαιη, ενώ το μέγεθος της ζημίας που επωμίζονται οι επενδυτές συνεχίζει να αυξάνεται. Την περασμένη εβδομάδα, μια μεγάλη ολλανδική τράπεζα ανέφερε τη διαγραφή του 80% της έκθεσης της σε ελληνικά ομόλογα.

Ωστόσο, όπως και συμβαίνει και με τις δύο καταστάσεις της γάτας του Σρέντιγκερ πριν από την παρατήρηση της, η Ελλάδα δεν πρόκειται να τηρήσει τις οικονομικές της υποχρεώσεις, αλλά μπορεί και να μην χρεοκοπήσει. Αυτή η απροσδιόριστη κατάσταση είναι προϊόν της επιδίωξης για την αποφυγή ενεργοποίησης των CDS (συμφωνίες ανταλλαγής κινδύνου χρεοκοπίας) ενώ οι επενδυτές του ιδιωτικού τομέα (καθώς επίσης και τα ελληνικά συνταξιοδοτικά ταμεία) θα συμμετάσχουν στον επιμερισμό των βαρών.

Η κατάσταση σχετικά με τη κυριαρχία της Ελλάδας μοιάζει, επίσης, με τη γάτα του Σρέντιγκερ. Η Ελλάδα είναι κυρίαρχη, αλλά ταυτόχρονα δεν είναι. Ορισμένοι υποστηρίζουν πως η Ελλάδα οφείλει να εγκαταλείψει τη νομισματική ένωση και να ανακτήσει τη νομισματική κυριαρχία της για μια υποτίμηση του νομίσματος. Η ειρωνεία είναι πως, σε μια τέτοια περίπτωση, η κυριαρχία της Ελλάδας θα είναι λιγότερη εκτός Ευρωζώνης παρά εντός αυτής.

Δεν είναι διόλου βέβαιο ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να «επαναδραχμοποιήσει» την οικονομία της, ακόμη και αν ήθελε να το κάνει. Ποιος θα δεχτεί την πληρωμή με ένα νόμισμα του οποίου ο μοναδικός σκοπός είναι η υποτίμηση του; Υπάρχει κίνδυνος η οικονομία να εξακολουθήσει να παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από το ευρώ.

Η Ελλάδα δεν παράγει, δυστυχώς, σχεδόν κανένα αγαθό για τις διεθνείς αγορές. Δεν παράγει αξιόλογες ποσότητες μηχανημάτων, ηλεκτρονικών ή χημικών ουσιών. Ο καθηγητής του Χάρβαρντ Ρικάρντο Χάουσμαν διαπιστώνει ότι για κάθε 10 δολάρια στο παγκόσμιο εμπόριο του κλάδου της πληροφορικής, η Ελλάδα αντιπροσωπεύει μόλις ένα σεντ. Για να το θέσουμε απλοϊκά και ωμά, η Ελλάδα φαίνεται πως στερείται εκείνων των βιομηχανικών υποδομών και των δυνατοτήτων ώστε να επωφεληθεί από ένα υποτιμημένο νόμισμα.

Μεταξύ των αιτημάτων της τρόικας ως αντάλλαγμα για το δεύτερο πακέτο ενίσχυσης, είναι η κατά περισσότερο από 20% μείωση του κατώτατου μισθού στον ιδιωτικό τομέα και η άμεση περικοπή κατά 15.000 του αριθμού των δημοσίων υπαλλήλων, ως μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου για τη μείωση του πλήθους των κρατικών μισθοδοσιών κατά 150.000 έως το 2015. Αν η Ελλάδα επιθυμούσε να επανακτήσει την κυριαρχία της, τα παραπάνω θα συνέβαιναν ούτως ή άλλως με κάποιο τρόπο. Σε αντίθετη περίπτωση, θα κατέρρεε το ελληνικό κράτος, και όχι μόνο η κυβέρνηση.

Εντός της ζώνης του ευρώ, η ελληνική οικονομία αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 5% φέτος και αυτό μπορεί να είναι μια συντηρητική εκτίμηση. Είναι λογικό να πιστέψει κανείς ότι αν η Ελλάδα επρόκειτο να αποχωρήσει από την Ευρωζώνη, η συρρίκνωση της οικονομίας θα ήταν βαθύτερη και πιο παρατεταμένη.

Πρόσφατα, η Γερμανία πρότεινε να τεθεί επικεφαλής της δημοσιονομικής πολιτικής στην Ελλάδα ένας επίτροπος της ΕΕ. Η πρόταση αυτή απαντήθηκε, δικαιολογημένα, με οργισμένες αντιδράσεις και δηλώσεις. Ωστόσο, τα γεγονότα των τελευταίων ημερών δείχνουν κάτι παρόμοιο έχει ήδη συμβεί, ίσως όχι με τη μορφή επιτρόπου της ΕΕ, καθώς το Eurogroup των υπουργών οικονομικών είναι εκείνο που κατευθύνει την Ελλάδα. Αν και οι Έλληνες αξιωματούχοι φάνηκε να συμφωνούν με όλες τις απαιτήσεις της τρόικας, οι υπουργοί οικονομικών της Ευρωζώνης επανήλθαν με νέες απαιτήσεις.

Οι τακτικές της μικροπολιτικής έχουν φέρει τις δύο πλευρές μέχρι το σημείο της σύγκρουσης. Ολοένα και περισσότεροι ευρωπαίοι αξιωματούχοι φαίνεται να είναι σήμερα περισσότερο πρόθυμοι να αποδεχθούν μια άτακτη χρεοκοπία και μια πιθανή έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωζώνη.

Η απότομη ανάκτηση των απωλειών των ευρωπαϊκών κρατικών ομολόγων και η ικανότητα των ισπανικών και των ιταλικών τραπεζών να εκδώσουν ομόλογα τις τελευταίες εβδομάδες έχουν ενισχύσει την εμπιστοσύνη σε ορισμένους επίσημους κύκλους ότι οι τριετούς διάρκειας διευκολύνσεις ρευστότητας (LTRO) της ΕΚΤ έχουν δημιουργήσει ένα τείχος προστασίας γύρω από την Ελλάδα. Αυτή η τάφρος ρευστότητας θα ενισχυθεί περαιτέρω σε μερικές εβδομάδες από το δεύτερο κύκλο τριετών διευκολύνσεων και από τους νέους, πιο φιλελεύθερους, κανόνες σχετικά με τις εγγυήσεις, που κατά τις συντηρητικές εκτιμήσεις του προέδρου της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι θα μπορούσαν να ενισχύσουν το δανεισμό κατά 200 δισ.ευρώ.

Κρίνοντας από την κάλυψη των διαδηλώσεων στην Αθήνα και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας, πολλοί Έλληνες συνειδητοποιούν κάτι που οι ξένοι παρατηρητές δεν βλέπουν. Ότι, δηλαδή, η μερίδα του λέοντος, περίπου το 80% των κονδυλίων που πρόκειται να λάβει η Ελλάδα, στην ουσία προορίζονται για την εξυπηρέτηση του χρέους της άμεσα ή για την ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών, ώστε αυτές να μπορούν να εξυπηρετήσουν το χρέος τους . Και σε αυτή τη περίπτωση, η κατάσταση μοιάζει με τη γάτα του Σρέντιγκερ: Εξαρτάται από τον παρατηρητή το αν το δεύτερο πακέτο ενίσχυσης αφορά ή όχι ενισχύσεις για την Ελλάδα.

Μετά την υπερψήφιση του «Μνημονίου-2» από το ελληνικό κοινοβούλιο χθες το βράδυ, είναι πολλά τα επόμενα βήματα που θα πρέπει να γίνουν. Μετά την ορκωμοσία του νέου υπουργικού συμβουλίου, οι πιέσεις για τον καθορισμό μια συγκεκριμένης ημερομηνίας για εκλογές θα ενταθούν. Οι πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν μια υποχώρηση των ποσοστών των δύο παραδοσιακών μεγάλων κομμάτων, με εκείνο του ΠΑΣΟΚ να υποχωρεί κάτω από το 10%.

Οι Ευρωπαίοι υπουργοί οικονομικών θα συναντηθούν την Τετάρτη 15 Φεβρουαρίου και πιθανότατα θα δώσουν την έγκριση τους. Μέσα τους θα ξέρουν όμως ότι το πρόβλημα δεν λύθηκε. Ο στόχος του 120% για την αναλογία χρέους/ΑΕΠ έως το 2020 είναι μια φάρσα. Το ποσοστό αυτό είναι διπλάσιο του ορίου που έχει τεθεί στο Σύμφωνο Σταθερότητας. Δεν ανταποκρίνεται σε κανένα ουσιαστικό ορισμό περί βιωσιμότητας. Όπως και με τη γάτα του Σρέντιγκερ, η κατάσταση της Ελλάδας παραμένει απροσδιόριστη.

πηγή:  http://www.marketbet.gr